Nieuwe inzichten in uitgezaaide blaaskanker en resistentie tegen chemotherapie

Een nieuwe Naturestudie over lethaal uitgezaaide blaaskanker is tot stand gekomen met data uit de Hartwig Medical Database. De onderzoekers hebben de Hartwig Medical Database gebruikt om onafhankelijk te bevestigen dat een DNA reparatiemechanisme lijkt te voorkomen dat chemotherapie een agressieve blaaskankersubtype effectief kan behandelen.

Deze studie, gepubliceerd in Nature, heeft in kaart gebracht hoe lethaal gemetastaseerd blaaskanker zich ontwikkelt en uitzaait. Dit is mogelijk gemaakt door het snelle autopsieprogramma van het Fred Hutchinson Cancer Center en de University of Washington. De onderzoekers hebben 8 primaire tumoren en 80 uitzaaiingen van 20 patiënten met een terminaal ziektebeeld geprofileerd en hebben onderzocht welke factoren hun behandeluitkomsten beïnvloeden.

Plasmacytoïd urotheelcarcinoom reageert minder goed op platinumchemotherapie

Een van de belangrijke bevindingen betreft plasmacytoïd urotheelcarcinoom, een agressief subtype dat een lage mate van “platinum geassocieerde mutatieschade”, dat is DNA bewijs van activiteit van platinum therapie, vertoont vergeleken met conventionele ziekte.

DNA-reparatie speelt mogelijk een rol bij resistentie tegen chemotherapie

De auteurs hebben dit tot een bekend DNAreparatiepad herleid (ook betrokken bij Fanconianemie) en hebben in celmodellen bevestigd dat activatie van dit pad kan leiden tot medicijnresistentie.

Hartwig-data bevestigt verband tussen DNA-reparatie en werking van platinumchemotherapie

Om te testen of deze relatie ook buiten hun eigen (kleine) autopsiecohort standhield, hebben de onderzoekers gebruik gemaakt van de Hartwig Medical Database. De opgevraagde data voor uitgezaaid urotheelcarcinoom omvatten whole genome sequencing data gekoppeld aan realworld behandelgegevens. In deze dataset vonden de onderzoekers dezelfde (inverse) correlatie tussen de activiteit van het DNA reparatiepad en de platinum activiteit (gemeten via de DNA schade) bij met cisplatine behandelde patiënten, waarmee hun bevindingen werden bevestigd.

Waarom onderzoek bij patiënten met uitgezaaide blaaskanker waardevolle inzichten oplevert

Deze studie laat zien dat zelfs kleine, diep gekarakteriseerde cohorten van terminale kanker zeer waardevol kunnen zijn voor diepgaande inzichten. De bevindingen werden beter toepasbaar toen ze werden getoetst aan een grote, uniform verwerkte databron.

Wat betekenen deze bevindingen voor Nederlandse patiënten met uitgezaaide blaaskanker?

De data van Hartwig maakten van een mechanisme dat bij twintig patiënten werd waargenomen een hypothese die het waard is om verder te onderzoeken voor patiënten die platinum chemotherapie krijgen voor gemetastaseerd urotheelcarcinoom. Zelfs voor deze zeldzame kanker kan dit volgens cijfers van de Nederlandse Kankerregistratie jaarlijks ongeveer 100 patiënten in Nederland raken.

Relevante publicaties en datasets

Referentie Itagi, P., Schuster, S. L. et al. Evolution and heterogeneity of lethal metastatic bladder cancer subtypes. Nature (2026). https://doi.org/10.1038/s41586-026-11035-z

Hartwigcohort zoals beschreven in: NakaumaGonzález, J. A. et al. Comprehensive molecular characterization reveals genomic and transcriptomic subtypes of metastatic urothelial carcinoma. Eur. Urol. 81, 331–336 (2022).

IKNLgeleide publicatie over therapiegebruik bij gemetastaseerd urotheelcarcinoom van de blaas.

U las een artikel over het onderwerp Behandeling op maat. Wellicht bent u ook geïnteresseerd in DNA, Hartwig Medical Database, Hergebruik data, Lerend zorgsysteem, Moleculaire diagnostiek of Onderzoek.
Alle nieuwsberichten